Regiony

Pobierz Flash Player
Wymagane:
Flash v 8
Javascript

Linki

Informacje o regionie

Województwo łódzkie położone jest w centrum kraju, w promieniu 200 km leży większość najważniejszych miast Polski, a w obrębie 1500 km – prawie wszystkie stolice europejskie. Taka lokalizacja ma kluczowe znaczenie dla naszego regionu i czyni z niego atrakcyjne miejsce do lokalizacji inwestycji oraz ośrodek dystrybucji towarów w skali kraju
i Europy (w okolicach Strykowa i Piotrkowa Trybunalskiego zlokalizowane są ważne krajowe centra logistyczne). Powierzchnia województwa łódzkiego wynosi 18219 km2, zamieszkuje je 2,6 miliona mieszkańców. Stolicą regionu jest Łódź, z powierzchnią 293,3 km2 oraz liczbą ludności sięgającą 768 tys. mieszkańców. W XIX wieku Łódź była ważnym ośrodkiem przemysłowym (największym w kraju i jednym z największych w Europie), w 1945 roku zaistniała jako przejściowa siedziba władz państwowych. Obecnie to ważny ośrodek akademicki i kulturalny, metropolia i intensywnie rozwijające się centrum gospodarcze.
W Łodzi powstał największy klaster AGD w Europie. To również miejsce rozwoju nowych technologii oraz nowoczesnych instytucji finansowych (Firma Philips uruchomiła tu Europejskie Centrum Usług Finansowych) i centrów zakupowych. Łódzka Specjalna Strefa Ekonomiczna to jeden z najszybciej rozwijających się obszarów gospodarczych w Polsce. Składa się z 22 podstref o łącznej powierzchni 511 ha, zlokalizowanych w 12 miastach województwa. Oferuje inwestorom zarówno atrakcyjne tereny niezabudowane pod inwestycje typu "greenfield", jak i budynki do zagospodarowania.

Obok Łodzi najważniejsze ośrodki administracyjne i gospodarcze regionu to: Piotrków Trybunalski, Bełchatów, Radomsko, Kutno, Zgierz, Pabianice, Skierniewice i Łowicz.

Województwo łódzkie zostało powołane do życia w styczniu 1919 r. W jego granicach znalazły się peryferyjne obszary historycznych dzielnic Polski: zachodniego Mazowsza, wschodniej Wielkopolski i części Ziemi Sandomierskiej należącej do Małopolski. Utworzona wówczas jednostka administracyjna połączyła w całość mniejsze historyczne subregiony: Łęczycki i Sieradzki, a później Rawski wraz z Łowickim i Opoczyński (do dzisiaj stanowiące najbardziej wyraziste regiony kulturowe województwa). Integracja ziem wchodzących w skład województwa dokonywała się dzięki dynamicznemu rozwojowi funkcji Łodzi; najpierw produkcyjnych i przemysłowych, następnie administracyjnych, a od lat 30-tych XX wieku funkcji metropolitalnych. Proces ten został zakłócony w 1975 roku na skutek reorganizacji podziału administracyjnego kraju. Kolejne lata spowodowały rozluźnienie więzi pomiędzy jądrem regionu, a jego zewnętrzną strefą. Dopiero reforma administracyjno-samorządowa kraju w 1999 roku dała podstawę i szansę budowania spójnego województwa łódzkiego. Obecnie strukturę administracyjną województwa łódzkiego tworzą 24 powiaty, w tym: 3 grodzkie i 21 ziemskich oraz 177 gmin (18 miejskich, 24 miejsko – gminnych i 135 wiejskich). Region Łódzki, oprócz struktury formalnej, stał się także obszarem społeczno-gospodarczym, ukształtowanym przez relacje zachodzące pomiędzy trzema podsystemami osadniczymi: miejskim i wiejskim oraz ich rdzeniem, który stanowi Łódzki Obszar Metropolitalny. Podsystemy te są od siebie silnie uzależnione i decydują o istnieniu województwa jako całości. Na różnorodność i specyfikę osadnictwa w regionie łódzkim złożyło się wiele przyczyn, z których najważniejsze to: indywidualny charakter środowiska przyrodniczego - wynikający przede wszystkim z układu hydrograficznego (wykształconego w strefie wododziałowej dorzecza Wisły i Odry), procesów kulturowych połączonych z dynamicznym rozwojem przemysłowym. Efektem tych zjawisk jest m.in. wysoki współczynnik urbanizacji (w 42 miastach regionu mieszka 64,8% mieszkańców), z którym wiąże się również wysoki poziom rozwoju infrastruktury technicznej. Zdecydowaną większość powierzchni regionu stanowią tereny rolnicze, dlatego też praca w rolnictwie stanowi istotne źródło dochodów dla znacznej części mieszkańców. Najbardziej korzystne warunki przyrodnicze, wysoki udział wykorzystania użytków rolnych i rolniczej przestrzeni produkcyjnej, rozwinięta specjalizacja produkcji rolnej oraz niski stopień urbanizacji cechuje północne obszary województwa, w pasie Łęczyca–Kutno–Łowicz. Struktura zatrudnienia przedstawia się następująco: najwięcej zatrudnionych osób pracuje w sektorze usługowym, następnie w przemyśle i budownictwie. Województwo łódzkie jest znaczącym w Europie centrum produkcji artykułów gospodarstwa domowego, zwłaszcza dzięki inwestycjom takich firm jak: Bosch, Siemens i Indesit. Od wielu lat region łódzki jest najważniejszym producentem płytek ceramicznych w Polsce oraz znacznym wytwórcą energii elektrycznej. Kopalnia "Bełchatów" pokrywa blisko połowę krajowego zapotrzebowania na węgiel brunatny. Na terenie województwa łódzkiego występują także znaczne zasoby surowców mineralnych, np. w okolicach Tomaszowa Mazowieckiego eksploatowane są kredowe piaski formierskie i szklarskie. W okolicach Uniejowa zlokalizowane są natomiast bogate zbiorniki wód geotermalnych o temperaturze do 98°C (już wykorzystuje się je dla potrzeb ogrzewania miasta a w przyszłości wykorzystywane będą także na potrzeby turystyki).

W strukturze przestrzennej kraju, region jest obszarem tranzytowym i jednocześnie węzłowym. Ma to odzwierciedlenie w przebiegu głównych pasm komunikacji i infrastruktury technicznej (rurociągów, linii energetycznych), oraz rozmieszczeniu ich aktualnych i przyszłych węzłów. Tranzytowo-węzłowe położenie województwa łódzkiego jest jego jednym z największych atutów. W regionie największą rolę pełni transport drogowy, którego szkielet tworzą: autostrady: (A1 i A2), drogi ekspresowe (S-8 i S-14), drogi główne ruchu przyspieszonego, drogi główne i zbiorcze. Przez obszar województwa łódzkiego przebiegają dwa transeuropejskie korytarze transportowe: wschód-zachód (obejmujący autostradę A2 i magistralę kolejową E20) oraz północ-południe (obejmujący autostradę A1 i magistralę węglową Śląsk – Porty oraz Centralną Magistralę Kolejową). Dobrze rozwinięta jest sieć regularnych międzynarodowych połączeń autobusowych. W Łodzi znajduje się Port Lotniczy Łódź im. Władysława Reymonta, obsługujący maszyny średniego zasięgu (tanie linie lotnicze), samoloty prywatne, samoloty sanitarne, aeroklub dla celów szkoleniowych. Lotnisko może obsługiwać 0,5 miliona pasażerów. Na obszarze województwa istnieją także 3 ważne lotniska wojskowe: w Glinniku koło Tomaszowa Mazowieckiego, w Leźnicy Wielkiej pod Łęczycą oraz w Łasku, gdzie mieści się 32 Baza Lotnicza i stacjonuje 10 Eskadra Lotnictwa Myśliwskiego. Zakłada się, iż lotnisko w Łasku pełnić będzie docelowo funkcję portu CARGO dla przeładunku i konfekcjonowania towarów w projektowanej strefie gospodarczej o powierzchni 300 ha. Istnieją także plany dotyczące budowy międzynarodowego lotniska „Skierniewice – Rawa Mazowiecka”. Postulowane centralne położenie projektowanego lotniska stwarza nowe możliwości korzystania z międzynarodowego transportu powietrznego oraz daje szansę zwiększenia efektywności konkurencyjnej na europejskim i międzynarodowym rynku transportu lotniczego.

Do najciekawszych regionów etnograficznych województwa łódzkiego należą: region łowicki, opoczyński i sieradzki. Regiony te przyciągają uwagę barwnością strojów, bogactwem sztuki ludowej (tkactwo, garncarstwo, hafciarstwo, wycinankarstwo) oraz wciąż żywą tradycją obrzędów i zwyczajów. Aktywnie działają zespoły folklorystyczne, kapele i śpiewacy ludowi, gawędziarze i grajkowie. Wśród najciekawszych zabytków regionu znajdują się zamki w: Bolesławcu, Inowłodzu, Łęczycy, Opocznie, Przedborzu, Bykach, Uniejowie, Rawie Mazowieckiej i Piotrkowie Trybunalskim. Do obiektów reprezentacyjnych należą pałace w: Skierniewicach, Walewicach, Wolborzu oraz Nieborowie. Jedną z najpiękniejszych polskich świątyń jest Kolegiata w Tumie. Unikalnym na skalę europejską zabytkiem jest Opactwo Cystersów w Sulejowie. Zabytkami sakralnymi w regionie łódzkim obok kościołów (np. Kościół św. Stanisława w Boguszycach, Kościół Św. Trójcy w Grębieniu, kościół pokolegiacki w Łasku) i synagog (Łódź, Piotrków Trybunalski), są dziewiętnastowieczne cmentarzyska, np. w Lutomiersku lub Witowie. Bazę kulturową województwa tworzą również: biblioteki, kina, muzea, teatry, instytucje muzyczne, galerie i salony sztuki, obiekty działalności wystawienniczej. Niepowtarzalne kolekcje wystawiennicze posiadają: Muzeum Sztuki w Łodzi (międzynarodowa kolekcja sztuki nowoczesnej), Muzeum Historii Miasta Łodzi (z Galerią im. A. Rubinsteina), Centralne Muzeum Włókiennictwa w Łodzi (z największą w skali międzynarodowej kolekcją tkaniny artystycznej), Muzeum Archeologicznym i Etnograficznym (jedyna placówka w Polsce gromadząca eksponaty związane z teatrem i filmem lalkowym) oraz Muzeum Kinematografii (kolekcja urządzeń z epoki poprzedzającej wynalazek filmu). Innymi ciekawymi placówkami muzealnymi w regionie są: Muzeum Okręgowe w Tomaszowie Mazowieckim, Muzeum Ziemi Rawskiej, Muzeum Okręgowe w Sieradzu, Muzeum Regionalne w Opocznie, Muzeum Ziemi Wieluńskiej, Muzea w Łowiczu i Łęczycy. Głównym ośrodkiem życia kulturalnego jest Łódź. Tu funkcjonują: galerie i salony sztuki, Teatr Wielki, zawodowe teatry dramatyczne, teatry lalkowe, teatr muzyczny oraz Filharmonia im. A. Rubinsteina. Większość tych placówek ma rangę ponadregionalną, a baza teatralna należy do jednej z największych
w kraju. Aktorzy teatrów z regionu łódzkiego występują nie tylko stacjonarnie, ale także poza granicami miasta i kraju. Coraz bardziej znaczącą rolę odgrywają również teatry amatorskie; np. Teatr Logos. Łódź kojarzona jest także z filmem, na każdym etapie jego tworzenia (HOLLYŁÓDŹ). Absolwentami Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. L. Schillera byli: Andrzej Wajda, Roman Polański, Jerzy Skolimowski, Piotr Trzaskalski, Juliusz Machulski, Janusz Gajos, Krzysztof Zanussi, Kazimierz Kutz czy Krzysztof Kieślowski. Istotny i niekwestionowany wpływ na życie kulturalne regionu mają również: Akademia Sztuk Pięknych oraz Akademia Muzyczna im. G. K. Bacewiczów. Uczelnie te reprezentują wysoki poziom edukacyjny i są animatorami życia kulturalnego i artystycznego. Region łódzki to także wystawy, imprezy festiwalowe, koncerty i produkcje artystyczne. Od kilku lat odbywają się w Łodzi imprezy o znaczeniu międzynarodowym: Międzynarodowy Festiwal Sztuki Autorów Zdjęć Filmowych „Camerimage”, Festiwal Dialogu Czterech Kultur, Łódzkie Spotkania Baletowe, Biennale Sztuki w Łodzi, Międzynarodowy Festiwal i Konkurs Indywidualności Muzycznych im. A. Tansmana, Ogólnopolski Festiwal Sztuk Przyjemnych i Nieprzyjemnych, Międzynarodowe Triennale Tkaniny, Międzynarodowy Festiwal Fotografii, Międzynarodowy Festiwal Komiksu, YAPA – Ogólnopolski Studencki Przegląd Piosenki Turystycznej. To bogactwo kulturalne daje Łodzi miejsce wśród najważniejszych ośrodków kulturalnych Polski i predestynuje Łódź do miana „Europejskiej Stolicy Kultury 2016”. Życie kulturalne kwitnie także poza stolicą regionu. Wśród organizowanych imprez wymienić należy: Międzynarodowy Festiwal Sztuki Akcji INTERAKCJE (Piotrków Trybunalski), OCH! Film Festiwal (Łowicz), Międzynarodowy Festiwal Organowy (Łowicz), Ogólnopolskie Spotkania Folklorystyczne (Łowicz), Dni Reymonta (Lipce Reymontowskie), Międzynarodowy Turniej Aktorów Szczudlarzy „Złote Szczudła” (Sieradz) czy Wielki Turniej Rycerski (Łęczyca).

Życie naukowe w regionie łódzkim koncentruje się wokół metropolii. Stolica województwa to bardzo duży ośrodek akademicki oraz ważne centrum międzynarodowej współpracy naukowej. Duży potencjał szkół wyższych (27 uczelni, w tym 6 publicznych, kształcących ponad 100 tys. studentów), sukcesywnie rozwijające się zaplecze pracowników akademickich, zróżnicowana oferta szkół i kierunków kształcenia w województwie łódzkim jest ogromnym potencjałem intelektualnym i rozwojowym regionu, plasującym go
w czołówce krajowej. Łódź to wiodący w Polsce i ceniony za granicą ośrodek badawczy
w zakresie chemii, fizyki i technologii polimerów oraz ich wykorzystania do produkcji tworzyw sztucznych i włókien syntetycznych. Do największych uczelni w województwie należą Uniwersytet Łódzki, Politechnika Łódzka oraz Uniwersytet Medyczny.

Województwo łódzkie, dzięki położeniu na pograniczu pasa nizin środkowopolskich
i wyżyn Polski południowej, ma znacznie zróżnicowaną rzeźbę terenu, która nadaje mu wyjątkowy charakter. Setki kilometrów atrakcyjnych szlaków pieszych (m.in. Szlak Romański), liczne trasy rowerowe, piękne rzeki i sztuczne zbiorniki wodne są gwarancją udanego wypoczynku w naszym regionie. Miłośnicy jazdy konnej, pieszych wędrówek, żeglarze, kajakarze i miłośnicy windsurfingu znajdą w województwie łódzkim bogatą ofertę turystyczną, a zróżnicowana baza noclegowa uatrakcyjnia ofertę turystyczną.

Różnorodność geograficzna i ekologiczna, bogate zbiorowiska roślinne, liczna populacja dzikich zwierząt, rzadkie gatunki ptaków oraz malowniczo usytuowane zbiorniki wodne zachwycają i sprawiają, że przyroda województwa łódzkiego jest jedyna w swoim rodzaju. Obok krajobrazów typowo nizinnych, płaskich, charakterystycznych dla jego północnej części, w strefie krawędziowej Wzniesień Łódzkich występują tereny o znacznych różnicach wysokości względnych i silnych spadkach. Na południu regionu są obszary typu wyżynnego, z pasmami wzniesień przekraczających wysokość 300 m n.p.m. Znaczne urozmaicenie rzeźby występuje również w sąsiedztwie dolin rzecznych, zwłaszcza górnych odcinków Warty i Pilicy. Obie te rzeki płyną w szerokich i głębokich dolinach, które pod względem turystyczno-wypoczynkowym stanowią najbardziej atrakcyjne obszary województwa. Na terenie województwa znajduje się 7 parków krajobrazowych, 88 rezerwatów przyrody, 20 zespołów przyrodniczo-krajobrazowych, 800 użytków ekologicznych (1380 ha), kilka stanowisk dokumentacyjnych i ponad 3,5 tysiąca pomników przyrody. Na terenie województwa łódzkiego jest około 373 tys. ha lasów (według informacji Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Łodzi). Wskaźnik lesistości województwa przekracza 20%, a 55,4 % lasów państwowych regionu uznano za cenne przyrodniczo lub spełniające szczególne zadania społeczne (decydują o jakości środowiska przyrodniczego oraz warunkach życia ludności). Wśród „perełek” przyrody województwa łódzkiego wymienić należy Rezerwat Niebieskie Źródła w Tomaszowie Mazowieckim, Ośrodek Hodowli Żubrów w Smardzewicach, Arboretum i Alpinarium w Rogowie, kompleks Lasów Spalsko-Rogowskich, torfowisko Korzeń, lęgowiska ptaków w cofkowej części Zbiornika Jeziorsko.

Województwo Łódzkie to region w sercu Polski i w środku Europy, który warto poznać. Odwiedź nasze strony: www.lodzkie.pl

Projekt "Regiony Polski" został zrealizowany we współpracy z Urzędami Marszałkowskimi 16 województw Polski.

Strona graficzna, koordynacja, realizacja - Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP

Zawartość merytoryczna - Urzędy Marszałkowskie

Wykonanie: